
عزیز نسین (۱۹۱۵-۱۹۹۵) طنزنویس فقید ترکیهای است. نام او به هنگام تولد محمت نصرت بوده است.
پس از خدمت افسری حرفهای، نسین سردبیری شماری گاهنامهی طنز را عهدهدار شد. دیدگاههای سیاسی او منجر به چند بار به زندان رفتن شد. بسیاری از آثار نسین به هجو دیوانسالاری و نابرابریهای اقتصادی در جامعهٔ وقت ترکیه اختصاص دارند. آثار او به بیش از ۳۰ زبان گوناگون ترجمه شدهاند. بسیاری از داستانهای کوتاه او را ثمین باغچهبان، احمد شاملو، رضا همراه و صمد بهرنگی به فارسی ترجمه کردهاند'برای مثال به طرف اسفل السافلین که ثمین باغچه بان ترجمه کرده وشاملو دربخشهایی ازترجمه کتاب همکاری داشته است.
در سالهای پایانی زندگی، عزیز نسین به مبارزهٔ روزافزون با آنچه نادانی و افراطیگری دینی میخواند پرداخت. او به آزادی بیان و حق انتقاد بدون چشمپوشی از اسلام معتقد بود. بعد از فتوای آیتالله خمینی برای قتل سلمان رشدی، نسین ترجمهٔ کتاب آیات شیطانی را آغاز کرد. این مهم منجر به مورد هدف قرار گرفتن وی از سوی گروههای افراطی اسلامی شد. در ۱۹۹۳ افرادی هتل محل استراحت او را در شهر سیواس آتش زدند و سبب مرگ ۳۷ نفر شدند. خود نسین از این جریان جان سالم بدر برد. عزیز نسین یکی از چهره های نامدار ادبی گیتیست که نوشته های طنز او در بیشتر کشورهای اروپایی خواهان های افزونی دارد.او در سال 1915 دراستانیول به دنیا آمد.چندگاهی افسر ارتش بود سپس از کار ارتشی کناره گرفت با اینکه کارشناسی اش در رشتۀ هندازگری(مهندسی) ساختمان بود. منحصرا به نویسندگی پرداخت.عزیز نوآوری پیشرو در طنز نویسی ترکیه بشمار میرود.
این نویسنده چیره دست با ساده نویسی وپشتکار افزون و دریافت ژرفی که نیازمند هزل نویسیست داستان هایش را با شیوه ای تازه و درونداشتهایی گوناگون رو می نماید.
دید سالم وروشنی که دارد، توانایی گسترده ای به هستی آورده و انگیزه شده است با اینکه افزون مینویسد هرگز بازکردِ بازکردها (تکرارمکررات)نباشد.نویسندگان بزرگی مانند ارجمند کرم -عثمان جمال - رشاد نوری - محمود یسر در آسمان ادب ترکیه درزمان او درخشیدند ، باابن حال باز هیچکدامشان (عزیز) نشدند.عزیز زبان فرسودۀ ادبی را که دست وپا گیر بود کنار گذاشت وزبان سادۀ مردم را برگزید واز سرچشمۀ سرشار ادبیات ملی هم غفلت نکرد.همین دو ویژگی بزرگ بود که انگیزه شد که در چهار مسابقۀ بزرگ میان ملتها میان 75 کشور گیتی مقام نخست را بدست آورد.درین راه آسیب فراوان دید وبارها یه زندان افتاد، با اینحال باز هم می نوشت.
از نوشته های او: 1-پخمه 2-مگر تو کشور شما خر نیست 3-مرد خورآیی(شرقی) 4 -ما مردم تقلیدگری هستیم 5 -پاداش پایا ن سال 6-برابر مقررات 7- بچه های آخرزمان 8-اَلپَر(شارلاتان)9 -گروهک کرامت وگروهک سلامت 10-دلتان میخواهد میلیونر بشوید 11-بیماری پانید(مرض قند) 12-مهرورزی آتشین 13-غَلغَلِچ [واژۀ غلغلک درست نیست] 14-زن وسواسی 15 -ارزش بزرگواری 16-کلاه دامادی 17-داماد سرخانه 18-بازرس پنهان بن مایه
(کتاب ما الاغها ! ترجمه صمد بهرنگ قصه های برگزیده عزیز نسین است که در سال 1350 در انتشارات شمس چاپ شده اگه پیدا کردید حتما بخونید!)
ماجرای دوست داشتن تولسو
داستانی از عزیز نسین
ترجمۀ غلامعلی لطیفی
|
و . د . عزیز،
احتمالا از دریافت تلگراف « ترا دوست دارم تولسو » و اینکه این تلگراف چیست و تولسو کیست، خیلی تعجب کرده ای.
راستش این کار نباید کار آدم عاقلی بوده باشد. اما موقعی که آن تلگراف را می فرستادم نمی توانم بگویم که بطور کامل سر عقل بودم. آن روز مثل آدم های خوابگرد بودم و آن تلگراف را برخلاف میلم برایت فرستادم.
|
ادامه مطلب